Nepal’in Çin sınırına yakın dağlık bölgesi Rasuwa ve çevresinde meydana gelen yıkıcı sel ve toprak kayması felaketinde bilanço her geçen saat daha da ağırlaşıyor. Yetkililer tarafından yapılan resmi açıklamalara göre, bölgeyi etkisi altına alan büyük afet sonucunda hayatını kaybedenlerin sayısı 750’ye yükselirken, 3 bin 44 kişinin ise hâlâ kayıp olduğu bildirildi. Yağışların nehirlerdeki su seviyelerini kritik seviyelere ulaştırması nedeniyle, arama kurtarma ekiplerinin can güvenliği gerekçesiyle daha yüksek bölgelere çekilmek zorunda kaldığı öğrenildi.
Felaketin boyutunu artıran en büyük etkenlerden biri ise çarşamba günü dağlık alanda meydana gelen devasa bir buzul çökmesi oldu. Çökmenin ardından tetiklenen toprak kayması, Nepal-Çin sınırında geçici bir doğal göl oluşturdu. Bu gölün taşarak Nepal tarafındaki nehirlere akmaya başlaması, bölgede yeni ve daha büyük sel dalgalarının oluşabileceği endişesini zirveye taşıdı. Kötü hava koşullarıyla birleşen bu büyük risk sebebiyle cuma gününden bu yana arama kurtarma operasyonları defalarca durdurulmak zorunda kaldı.
- Can kaybı resmi verilere göre 750’ye yükselirken, 3 bin 44 kişiye henüz ulaşılamadı.
- Buzul çökmesinin tetiklediği heyelan, sınırda göl oluşturarak nehir taşkınlarını başlattı.
- Hidroelektrik santrallerinin tünellerinde mahsur kalan yüzlerce kişiyi kurtarma çalışmaları sürüyor.
Uluslararası Kriz: Sınır Ötesi Felaketin Boyutu Büyüyor
Çin ve Nepal hükümetleri, felaketin yıkıcı etkilerini azaltmak için yoğun bir koordinasyon trafiği yürütüyor. Çin devlet televizyonu CCTV’nin aktardığı bilgilere göre, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Nepal Dışişleri Bakanı ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde yaşanan bu durumu son yılların ‘en ciddi sınır ötesi felaketi’ olarak nitelendirdi. Bakan Wang Yi, bölgedeki zorlu coğrafi şartlar ve olumsuz hava koşulları nedeniyle kurtarma çalışmalarının eşi benzeri görülmemiş bir zorluk ve karmaşıklık barındırdığını vurguladı.
Uluslararası Kızılhaç Örgütü ise iklim değişikliğinin doğrudan bir sonucu olarak değerlendirilen bu büyük felaketten 90 binden fazla insanın doğrudan etkilendiğini tahmin ediyor. Bölgedeki yerel halkın gıda, temiz su ve barınma gibi temel ihtiyaçlara erişimi her geçen saat zorlaşıyor.
Tünellerde Zamana Karşı Yarış ve Kayıp Yabancılar
Arama ve kurtarma ekiplerinin ana odak noktası, şu sıralar Himalayalar’daki nehirlerin taşıdığı devasa buz, kaya, çamur ve moloz yığınlarının sürüklediği hidroelektrik santrallerine çevrilmiş durumda. Sel sularının santrallere ait tünelleri doldurması sebebiyle, bu tünellerde mahsur kaldığı düşünülen yüzlerce işçiyi ve vatandaşı kurtarmak için adeta zamana karşı bir yarış veriliyor.
Felaketin uluslararası boyutu, kayıplar arasında çok sayıda yabancı ülke vatandaşının bulunmasıyla daha net bir şekilde ortaya çıkıyor. Yetkililer, Tibet tarafında kayıp olduğu bildirilen 23 farklı ülkeden 261 yabancı uyruklu kişinin listesini paylaştı. Bu kişilerin arasında 104 Nepalli, komşu ülke Hindistan’dan 49 kişi, 33 Letonyalı, 18 Amerikalı ve 15 İngiliz vatandaşının bulunduğu açıklandı. Ülkelerin büyükelçilikleri arama çalışmalarını yakından takip ediyor.
Uzmanlar Uyardı: Felaketin Kaynağı Deprem Değil Buzul Çökmesi
Afetin hemen ardından bölgede sismik hareketlilik tespit edilmiş ve ilk olarak bir deprem meydana geldiği düşünülmüştü. Ancak Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS), elde edilen sismik verileri güncelleyerek bölgede kaydedilen 5,2 büyüklüğündeki sismik hareketin kaynağının tektonik bir deprem değil, devasa bir buzul çökmesi olduğunu resmen açıkladı.
Katmandu merkezli Uluslararası Dağlık Kalkınma Merkezi’nde (ICIMOD) görev yapan uzmanlar da bu tespiti destekleyen açıklamalarda bulundu. Uzmanlar, nehirlerin taşmasına ve ani sellere yol açan ana unsurun, yüksek dağlık alanlardan kopan devasa buzul parçalarının vadilere düşerek tetiklediği çığlar ve heyelanlar zinciri olduğunu belirtti. İklim krizinin Himalayalar üzerindeki yıkıcı etkisi, bu felaketle bir kez daha gözler önüne serilmiş oldu.
Merak Edilen Sorular ve Cevaplar
Soru: Nepal’deki sel felaketinde son can kaybı ve kayıp durumu nedir?
Açıklanan resmi verilere göre sel ve heyelan felaketinde can kaybı 750’ye ulaşmıştır. Ayrıca 3 bin 44 kişinin hâlâ kayıp olduğu bildirilmiştir.
Soru: Selin meydana gelmesine tam olarak ne sebep oldu?
Afet, bölgedeki dağlık alandan kopan buzul parçalarının tetiklediği dev çığ ve ardından yaşanan buzul çökmesiyle başladı. Bu çökme, 5,2 büyüklüğünde bir sismik hareket oluşturarak toprak kaymalarına ve nehirlerin taşmasına yol açtı.
Soru: Kurtarma çalışmaları neden sık sık durduruluyor?
Kötü hava koşulları ve buzul çökmesiyle Nepal-Çin sınırında oluşan yapay gölün taşarak yeni sel dalgalarını tetikleme riski nedeniyle kurtarma operasyonlarına güvenlik gerekçesiyle ara verilmektedir.
Kaynak / Ajans: Haberturk
