Suriye’de Baas rejiminin devrilmesinin ardından başlayan siyasi ve askeri dönüşüm sürecinde tarihi bir dönüm noktasına ulaşıldı. Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Genel Komutanı Mazlum Abdi, örgütün bağımsız bir askeri güç olarak varlığına resmen son verildiğini ve tüm unsurlarıyla Suriye devlet kurumlarına entegre edildiğini ilan etti. Şam’daki Başkanlık Sarayı’nda devlet televizyonu aracılığıyla ulusa seslenen Abdi, SDG’nin kuruluş misyonunun tamamlandığını ve fesih kararının tüm sorumluluk bilinciyle alındığını duyurdu.
Ağustos 2026 itibarıyla tamamlanan entegrasyon süreci, Suriye’nin geleceğinde tek ordu ve tek devlet yapısına geçişin en somut adımı olarak kayıtlara geçti. Suriye Geçici Yönetimi Devlet Başkanı Ahmed Şara ile Şam’da gerçekleştirilen kritik zirvenin ardından gelen bu karar, hem bölgesel dengeleri hem de uluslararası diplomasi trafiğini derinden etkileyecek bir dönemin kapısını araladı.
- Mazlum Abdi, Şam’daki Başkanlık Sarayı’ndan yaptığı açıklamada SDG’nin feshedildiğini resmen duyurdu.
- Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara ile yapılan zirvede devlet kurumlarına tam entegrasyon ve güvenlik adımları kararlaştırıldı.
- ABD Özel Temsilcisi Tom Barrack kararı ‘Tek ordu, tek hükümet, tek devlet’ sözleriyle tarihi bir an olarak nitelendirdi.
Şam’da Kritik Zirve ve Devlet Televizyonundan Yapılan Açıklama
Suriye’de yeni dönemin parametrelerini belirleyen tarihi temaslar, Suriye Geçici Yönetimi Devlet Başkanı Ahmed Şara’nın 25 Ağustos’ta Mazlum Abdi ve beraberindeki heyeti kabul etmesiyle ivme kazandı. Şam’daki kabulde Suriye Dışişleri Bakanı Hasan Şeybani ile Deyrizor Valisi Ziyad El-Ayeş de hazır bulundu. Üst düzey heyetlerin katıldığı bu kritik toplantıda, özerk yapıların lağvedilmesi, güvenlik birimlerinin tek çatı altında toplanması ve devlet otoritesinin ülkenin tamamında tesis edilmesi konuları detaylıca ele alındı.
Görüşmenin hemen ardından Suriye resmi haber ajansı SANA tarafından geçilen bilgilendirmede, devlet kurumlarıyla entegrasyon dosyalarının ve gelecek aşamaya ilişkin stratejik adımların masaya yatırıldığı bildirildi. Ajans, sürecin ana hedefinin Suriye devletinin varlığını güçlendirmek, kamu düzenini sağlamak ve bölgesel istikrarı kalıcı kılmak olduğunu vurguladı. Nitekim Mazlum Abdi, bu kabulden birkaç gün önce, 20 Ağustos tarihinde yaptığı açıklamada Suriye ordusuna tam entegrasyonun sağlandığını belirterek feshin zeminini önceden hazırlamıştı.
Esad’ın Devrilmesinden Fesih Kararına Uzanan Kronolojik Süreç
Suriye’yi fesih kararına götüren süreç, 8 Aralık 2024 tarihinde Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) öncülüğündeki muhalif grupların Beşar Esad rejimine son vermesiyle başladı. 61 yıllık Baas rejiminin çökmesi ve Esad’ın Rusya’ya kaçmasının ardından, Ahmed Şara liderliğinde kurulan geçici yönetim ile SDG arasında yoğun bir müzakere trafiği yürütüldü. Taraflar ilk olarak 10 Mart 2025 tarihinde bir ilke mutabakatına varırken, 1 Nisan 2025’te silahlı Kürt grupların Halep’te kontrol ettikleri mahallelerden çekilmesini öngören özel bir anlaşma imzalandı.
Ancak süreç içerisinde yaşanan güven bunalımı ve karşılıklı anlaşma ihlali suçlamaları, 2026 yılının Ocak ayı başlarında Halep merkezli yeni çatışmaları beraberinde getirdi. Suriye ordusunun bölgede gerçekleştirdiği kapsamlı askeri operasyonlar sonucunda Kürt güçleri Fırat’ın batısındaki tüm topraklardan çekilmek zorunda kaldı. Yaşanan askeri hareketliliğin ardından diplomatik kanalları yeniden çalıştıran Devlet Başkanı Ahmed Şara, 16 Ocak 2026’da yayımladığı tarihi kararname ile gerilimi düşürdü. Kararname kapsamında Kürtler Suriye’nin ‘temel ve asli unsuru’ olarak tanımlandı, Kürtçe ulusal dil kabul edilerek okullarda öğretilmesinin önü açıldı, Nevruz resmi tatil ilan edildi ve yüz binlerce kişiye vatandaşlık hakları iade edildi. Bu siyasi adımların paralelinde, Şubat 2026’dan itibaren Haseke başta olmak üzere doğudaki vilayetler kademeli olarak Suriye ordusunun idaresine devredildi.
PKK’nın Silah Bırakma Kararı ve Türkiye’nin Tutumu
SDG’nin feshedilmesi sürecinde en kritik dönüm noktalarından biri de terör örgütü PKK’nın lağvedilmesi oldu. Çözüm arayışlarının ilk evrelerinde Mazlum Abdi, kendisine yöneltilen çağrılara yanıt vererek Abdullah Öcalan ile doğrudan temas kurulması gerektiğini ifade etmişti. Öcalan’ın çağrısıyla 5-7 Mayıs 2025 tarihlerinde kongresini toplayan PKK yönetimi, örgütün tamamen feshedildiğini ilan etmişti.
Türkiye, sürecin başından itibaren SDG’nin ana omurgasını oluşturan YPG’nin PKK’nın doğrudan bir uzantısı olduğunu vurgulayarak, silah bırakma kararlarının Suriye’deki tüm yapılara eksiksiz uygulanması gerektiğini kararlılıkla savundu. PKK’nın Mayıs 2025’te aldığı fesih kararı, SDG üzerindeki uluslararası baskıyı artırırken, örgütün bağımsız bir askeri yapı olarak varlığını sürdürmesini imkansız hale getirdi.
Uluslararası Tepkiler: ABD’den ‘Tarihi An’ Değerlendirmesi
SDG’nin kendisini feshetme kararına uluslararası alandan gelen ilk tepki Amerika Birleşik Devletleri cephesinden oldu. ABD’nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi aynı zamanda Ankara Büyükelçisi olan Tom Barrack, sosyal medya hesabı X üzerinden yaptığı açıklamada gelişmeyi ‘tam anlamıyla tarihi bir an’ olarak nitelendirdi. Barrack, ‘Gerçek entegrasyon işte böyle bir şey; tek ordu, tek hükümet, tek devlet’ ifadelerini kullanarak yeni Suriye yönetimine tam destek verdiklerini gösterdi.
Açıklamasında ABD Başkanı Donald Trump’ın öngörülü liderliğine dikkat çeken Barrack, Suriye’de eğitimde Kürtçenin tanınmasının ve Mazlum Abdi ile İlham Ahmed’e yeni kurulan Suriye hükümeti içerisinde önemli siyasi roller verilmesinin kapsayıcı bir adım olduğunu belirtti. Barrack, bu adımların Kürt ortakların katkılarına ve bölgesel istikrara hak ettiği saygıyı gösterdiğini kaydetti. Mazlum Abdi ve İlham Ahmed’e kabinede veya devlet mekanizmasında verilecek resmi görevlerin detaylarının ise önümüzdeki günlerde açıklanması bekleniyor.
Merak Edilen Sorular ve Cevaplar
Soru: SDG tam olarak ne zaman kurulmuştu ve fesih sebebi nedir?
SDG, ABD desteğiyle Suriye’nin kuzeydoğusunda IŞİD ile mücadele etmek amacıyla 2015 yılında kurulmuştu. Suriye’de Baas rejiminin devrilmesi, PKK’nın Mayıs 2025’te kendini lağvetmesi ve merkezi yönetimin Kürtlere anayasal haklar tanıması neticesinde, bağımsız bir askeri yapıya ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle feshedilmiştir.
Soru: Yeni Suriye yönetiminde Kürtlere hangi haklar tanındı?
Devlet Başkanı Ahmed Şara’nın 16 Ocak 2026 tarihli kararnamesiyle Kürtler Suriye’nin asli parçası kabul edildi. Kürtçe ulusal dil olarak tanındı, okullarda müfredata girmesi sağlandı, Nevruz resmi tatil ilan edildi ve kimliksiz Kürtlere vatandaşlık hakları verildi.
Soru: SDG unsurları bundan sonra ne yapacak?
Yapılan anlaşma uyarınca SDG bünyesindeki tüm askeri ve güvenlik personeli, Suriye Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı kadrolarına bireysel olarak entegre edilecek, bölge yönetimi tamamen Şam merkezli ordu ve emniyet teşkilatına devredilecektir.
Kaynak / Ajans: Bbc
